12 juni 2021

Schapenbegrazing in het Fochteloërveen

In het Fochteloërveen zet Natuurmonumenten drukbegrazing in met schaapskuddes. Kleine gebiedjes worden afgezet met een flexibel hek, waarna de schapen alles daarbinnen kaalvreten. Doel is het verwijderen van opslag en het verbeteren van de structuur. Maar werkt dat ook? Na drie jaar onderzochten wij of het effect heeft gehad.

Van 40 kleine plots van zo’n 0,5 tot 2 ha groot hebben we de vegetatiestructuur in kaart gebracht. Van ieder plot noteerden we het percentage van o.a. boomvormers, heide, kruiden en kale grond. De resultaten hebben we vergeleken met de nulmeting die we drie jaar geleden uitvoerden.

Het was geen gangbaar onderzoek, en dat maakte het leuk.

Interviews met herders

Dit kwam onder meer door het interviewen van de verschillende herders, met hun eigen werkwijze en sterke punten. Eén herder had een enorme ecologische ervaringskennis en zag van alles af aan de vegetatie. Een ander werkte vanuit een stichting en kon extra ‘handjes’ inzetten om bijvoorbeeld boompjes te verwijderen.

Ook mooi om in de praktijk te zien: je moet je niet in een ecologische doelstelling verliezen. Zo waren er plekken met heel veel pitrus, wat duidelijk ligplekken waren van reeën. Dat is misschien niet de vegetatie die je vanuit het beheerplan wilt hebben, maar zo’n plek heeft wel een ecologische functie.

Niet alles ging van een leien dakje. Zo waren sommige terreinen moeilijk begaanbaar voor schapen, vaak juist de plekken met heel veel pijpestrootje. Ook voor ons viel het niet altijd mee om door het terrein te lopen.

Maar de resultaten zijn positief. Op veel percelen was een groot verschil te zien. Van 80% gras naar 30%; van 30% heide naar 60%, dat zijn verschillen die iedereen in het veld kan zien, ook niet-ecologen. Ook de variatie in soorten bleek verbeterd ten opzichte van de nulmeting: op veel plekken vonden we meer kruiden, russen en zegges. Opvallend: op meerdere plaatsen zagen we heel jonge vitale heidestruiken. Terwijl oudere heidestruiken zeldzamer en minder vitaal waren, die hadden waarschijnlijk te lijden gehad van de droogte.

Mooie resultaten, waaraan de begrazing hoogstwaarschijnlijk heeft bijgedragen.

Landelijk
Een van onze regionale adviseurs
Vestiging: Landelijk Mail ons Bel ons Het team
Mischa van der Hout
Mischa van der Hout
Vestiging: Flevoland Mail mij Bel mij
Annemarie van Leeuwen
Annemarie van Leeuwen
Vestiging: Friesland Mail mij Bel mij
Chris Driessen
Chris Driessen
Vestiging: Landelijk Mail mij Bel mij
Thijs Molenaar
Thijs Molenaar
Vestiging: Overijssel Mail mij Bel mij
Marlien de Voogd
Marlien de Voogd
Vestiging: Utrecht Mail mij Bel mij
Arthur van Woersem
Arthur van Woersem
Vestiging: Gelderland Mail mij Bel mij
Mieuw van Diedenhoven
Mieuw van Diedenhoven
Vestiging: Utrecht Mail mij Bel mij
Arthur Hoffmann
Arthur Hoffmann
Vestiging: Utrecht Mail mij Bel mij
Adri Clements
Adri Clements
Vestiging: Zeeland Mail mij Bel mij
Stefan van Schaik
Stefan van Schaik
Vestiging: Noord Brabant Mail mij Bel mij
Annemieke Kolvoort
Annemieke Kolvoort
Vestiging: Utrecht Mail mij Bel mij
Dennis van Hooren
Dennis van Hooren
Vestiging: Limburg Mail mij Bel mij